Nasib Etnik Uighur: Antara China, Turki dan Barat

Nasib Etnik Uighur: Antara China, Turki dan Barat | IKRAM

Warga Uighur yang terdiri daripada etnik Turki Muslim, membentuk kira-kira 45 peratus daripada penduduk wilayah Turkistan Timur, yang dikenali sebagai Xinjiang di China.

Apabila China menguasai semula wilayah itu pada tahun 1949, penghijrahan berskala besar orang Cina ke Turki bermula.

Umat ​​Islam Uighur di wilayah Timur China menghadapi amalan dasar kerajaan terhadap mereka, kerana mereka didakwa, ditangkap dan dihalang daripada melaksanakan ritual keagamaan.

Jumlah mereka dianggarkan kira-kira 10 juta orang di China, tetapi dalam beberapa tahun kebelakangan ini terdapat penghijrahan berterusan minoriti ini ke Turki, kerana orang Uighur bercakap dalam bahasa Turki.

Bilangan Uighur yang tiba di Turki pada 2014 dianggarkan berjumlah 7,000 dan selari dengan fakta ini, pegawai China mengkritik apa yang mereka anggap sebagai ‘keterbukaan Turki’ terhadap pelarian Uighur.

Apabila ibu kota Turki, Ankara, mengumumkan skim untuk menempatkan semula etnik Cina-Uighur yang baru-baru ini dihantar pulang dari Thailand, sebuah akhbar rasmi China menuduh pihak berkuasa Turki menutup mata terhadap gerakan pemisah Uighur dan menyediakan tempat selamat untuk apa yang disebutnya sebagai Muslim pelampau.

Lebih Sejuta Terbunuh

Xinjiang yang bermaksud sempadan baharu atau tanah yang dibebaskan, telah menyaksikan keganasan berdarah sejak 2009 yang mana penduduknya menuntut kemerdekaan daripada China, manakala yang kedua menganggap wilayah itu sebagai wilayah yang mempunyai kepentingan strategik kepadanya.

Hakikatnya, lebih sejuta orang Islam telah dibunuh daripada orang Uighur pada tahun 1863, dan lebih sejuta orang Islam terbunuh dalam konfrontasi yang berlaku pada tahun 1949, apabila rejim Komunis China merampas wilayah dan menghapuskan kemerdekaan mereka.

Seterusnya, wilayah itu dikosongkan daripada penduduknya yang beragama Islam, dan mereka dibatasi dalam ibadah dan manifestasi Islam, masjid-masjid dirobohkan dan sekolah-sekolah mereka dimusnahkan.

Orang Uighur bertutur dalam bahasa Uighur iaitu bahasa Karluk atau Qarluq, salah satu bahasa Turki dan mereka menggunakan huruf Arab dalam penulisannya sehingga kini.

Turki Buka Pintu

Turki telah berjanji untuk membuka pintunya kepada pendatang Uighur yang melarikan diri daripada penganiayaan di China, dalam situasi yang dijangka memburukkan lagi perbalahan Ankara dengan Beijing berhubung layanan China terhadap minoriti Islam yang kebanyakannya berbahasa Turki.

Walaupun Uighur menganut agama Islam, menurut laporan Human Rights Watch, mereka tertakluk kepada peraturan dan arahan yang lebih ketat daripada yang dikenakan ke atas umat Islam lain di China.

Uighur mengadu tentang sekatan ketat yang dikenakan oleh Parti Komunis China, seperti larangan berpuasa untuk ahli parti, kakitangan kerajaan, guru dan pelajar semasa Ramadan, serta larangan berkuat kuasa ke atas kanak-kanak ke masjid dan orang muda menumbuhkan janggut.

Selain itu, wanita Uighur dilarang memakai tudung di tempat awam di China, termasuk pengangkutan awam, dan upacara perkahwinan pada 2014, dan denda $353 dikenakan kerana memakai tudung di khalayak ramai.

Mereka juga tidak dibenarkan mengimport buku-buku agama Islam dari luar negara, dan Uighur dilarang melancong ke luar negara untuk pengajian agama.

China Takkan Menyerah

Dalam hal ini, pakar politik di China, Daniel Krall, tidak menjangkakan akan berakhirnya keganasan dan negara itu tidak akan menyerah, bahkan penindasan akan meningkat dan Uighur akan menjadi lebih terancam.

Malah, ibu negara Beijing tidak melakukan sebarang usaha untuk mendekati Uighur dan membicarakan aktivis hak sivil Uighur yang juga profesor universiti, Ilham Tohti, yang mewujudkan laman Web Uighur dengan beberapa pelajar. Ini menunjukkan bahawa pihak berkuasa China tidak mahu bersabar dengan pengkritik sederhana lagi.

Pada 2014, Ilham Tohti dijatuhi hukuman penjara seumur hidup kerana (menghasut) rakyat Uighur.

Semasa temu bual dengan seorang warga Uighur yang dilakukan oleh BBC Arabic, seseorang yang melarikan diri ke Turki pada Disember 2014 tidak mahu namanya disiarkan kerana takut akan tindak balas daripada pihak berkuasa China, dan secara langsung terdedah kepada kekejaman.

Beliau menyatakan, “Tahun lalu, pada salah satu malam pada bulan Ramadan, kira-kira 50 ahli keluarga saya berkumpul untuk bersahur, dan anak perempuan saya datang memberitahu bahawa ada tentera mengepung kami.”

“Mereka menangkap dan menyoal siasat kami sehingga pada awal pagi, mereka menuntut seribu dolar daripada kami masing-masing untuk bebas.”

Tambahnya lagi, “Apabila kamu duduk di rumah kamu dengan empat atau lima orang sahabat, apabila kami solat, mereka menceroboh masuk ke tempat itu dan mula menyoal kamu, bertanya kepada kami, mengapa kamu berjanggut? Mengapa kamu membaca al-Quran? Mengapa wanita menutup muka mereka?”

Sambungnya lagi, “Kemudian mereka melemparkan kamu ke dalam penjara, malah menangkap anak lelaki saya yang berumur 10 tahun bersama empat rakannya.”

Pelarian di Turki menceritakan kisah yang berbeza, menegaskan bahawa mereka meninggalkan China apabila profil kaum dan agama di sana tidak dapat diterima, dan mereka menemui tempat selamatnya di Turki.

Jenayah Kemanusiaan

Pesuruhjaya Tinggi Hak Asasi Manusia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB), Michelle Bachelet, mengeluarkan laporan dokumentasi pelanggaran hak asasi manusia yang serius, yang merupakan jenayah terhadap kemanusiaan yang dilakukan di Xinjiang terhadap Uighur dan umat Islam lain di China.

Beliau berkata dalam laporan yang telah lama ditunggu-tunggu bahawa penahanan sewenang-wenangnya serta diskriminasi Uighur dan orang Islam lain berlaku di wilayah Xinjiang China.

Bachelet, yang telah menghadapi tuduhan daripada beberapa diplomat dan kumpulan hak asasi manusia bahawa beliau terlalu lembut terhadap China, mengeluarkan laporan itu hanya beberapa minit sebelum tempoh empat tahunnya tamat, yang mana sebelumnya telah melawat China pada bulan Mei lalu.

Laporan sepanjang 48 muka surat itu mengatakan bahawa pelanggaran hak asasi manusia yang serius telah dilakukan di Xinjiang dalam konteks pelaksanaan strategi kerajaan untuk memerangi keganasan dan ekstremisme.

Laporan PBB menyatakan bahawa tahap tidak peduli dan diskriminasi, penahanan etnik Uighur dan kumpulan lain yang kebanyakannya Islam, boleh jadi merupakan jenayah antarabangsa terutamanya jenayah terhadap kemanusiaan.

Berikutan itu, Bachelet menggesa agar kerajaan China mengambil langkah segera untuk membebaskan semua tahanan di pusat latihan, penjara atau pusat tahanan.

Terdapat petunjuk yang boleh dipercayai tentang pencabulan hak reproduktif melalui penerapan paksa dasar perancangan keluarga sejak 2017, kata laporan itu.

Beliau menambah bahawa kekurangan data kerajaan menyukarkan untuk membuat kesimpulan tentang tahap sepenuhnya pelaksanaan semasa dasar ini dan pelanggaran hak reproduktif yang berkaitan.

Pembohongan Yang Direka?

Kumpulan hak asasi manusia menuduh Beijing melakukan penderaan terhadap orang Uighur, etnik minoriti Islam dengan kira-kira sepuluh juta orang di wilayah barat Xinjiang, termasuk penggunaan buruh paksa secara besar-besaran di kem tahanan. Selain itu, Amerika Syarikat turut menuduh China melakukan pembunuhan beramai-ramai.

Namun, China menafikan sekeras-kerasnya tuduhan ini. Ia mengeluarkan respons setebal 131 muka surat kepada laporan terbaharu oleh mantan Pesuruhjaya Tinggi Hak Asasi Manusia PBB. 

Wakil misi Beijing di Geneva menyebut bahawa tuduhan itu sebagai lawak yang dirancang oleh Amerika Syarikat, negara-negara Barat dan tentera anti-China dengan berkata, ia berdasarkan atas anggapan salah serta menggunakan maklumat yang salah.

Bercakap sebelum laporan itu dikeluarkan, Duta Besar China ke PBB, Zhang Jun berkata, Beijing telah berulang kali menyatakan bantahannya terhadap laporan itu, sambil menambah bahawa Pesuruhjaya Tinggi PBB bagi Hak Asasi Manusia tidak sepatutnya campur tangan dalam hal ehwal dalaman negaranya.

“Kita semua tahu betul bahawa isu yang dipanggil Xinjiang adalah pembohongan yang direka sepenuhnya yang berpunca daripada motif politik dan pastinya bertujuan untuk menjejaskan kestabilan China dan menghalang pembangunannya,” kata Zhang.

Beliau tidak terfikir ia akan membawa apa-apa faedah kepada sesiapa, ia hanya menjejaskan kerjasama antara PBB dan negara anggota.

Tekanan Halang Laporan

Dilxat Raxit dari Kongres Uighur Sedunia, sebuah pertubuhan antarabangsa kumpulan Uighur di luar negara berkata, laporan itu mengesahkan bukti kukuh kekejaman yang dilakukan terhadap Uighur, tetapi berharap ia pergi lebih jauh.

“Saya kesal kerana Pejabat Pesuruhjaya Tinggi Hak Asasi Manusia PBB tidak menggambarkan kekejaman besar di China ini sebagai pembunuhan beramai-ramai,” ujarnya.

Media melaporkan pada bulan lalu bahawa China telah meminta Bachelet untuk tidak mengeluarkan laporan itu, menurut surat China yang disahkan oleh diplomat.

Bachelet mengesahkan minggu lalu bahawa dia telah menerima surat itu, yang katanya ditandatangani oleh kira-kira 40 negara lain.

“Pejabat kami tidak akan bertindak balas terhadap tekanan sedemikian,” ujar Bachelet, yang merancang untuk kembali ke Chile setelah bersara.

Beberapa calon telah tampil untuk mengisi jawatannya, tetapi Setiausaha Agung Antonio Guterres belum melantik penggantinya, dan pemilihannya kemudiannya mesti diluluskan oleh Perhimpunan Agung PBB.

Baru-baru ini, banyak bandar di Turki menyaksikan protes sebagai solidariti dengan Uighur, mengecam amalan pihak berkuasa China terhadap orang Islam Uighur yang tinggal di Turkistan Timur (Xinjiang).

Uighur ialah kumpulan etnik terbesar asal Turki di Wilayah Autonomi Xinjiang, China. Orang Uighur menderita akibat kehilangan banyak hak budaya, sosial dan ekonomi mereka, apatah lagi hak politik.

Warga Uighur mengecam tindakan kerajaan China di Beijing secara sistematik menempatkan semula orang Cina Han di kawasan mereka dan tajaan mereka yang membawa kepada tindakan keganasan berulang, hingga membawa kepada kematian serta kecederaan serta kemusnahan harta benda.

Atriza Umar
Pegawai Jabatan Komunikasi dan Multimedia
Pertubuhan IKRAM Malaysia

Penafian: Penulisan ini adalah pandangan peribadi dan tidak menggambarkan pendirian IKRAM.

Aneka bangsa dan juga budaya,
Perpaduan terjalin sekian lama,
Selamat menyambut Hari Malaysia,
Walau berbeza, tetap teguh bersama.

Ingin mengikuti pandangan semasa dan info terkini dari IKRAM?
Hantar maklumat anda kepada kami:

ARTIKEL TERKINI

Sumbangan

Untuk membuat sebarang sumbangan anda dialu-alukan untuk menyumbang secara terus kepada mana-mana institusi IKRAM.

Maaf, anda perlu bayar untuk dapatkan kajian ini. Sila hubungi pihak KADRI untuk info lanjut melalui email [email protected]

Berita Terkini IKRAM

Dapatkan info TERKINI

Langgan berita terkini supaya anda tidak ketinggalan info penting daripada Pertubuhan IKRAM Malaysia